Poznaj ekologiczne certyfikaty kawy

Po czym rozpoznać ekologiczne kawy na półce sklepowej

Istnieją produkty masowe oraz ekskluzywne, luksusowe. Szerzy się moda na certyfikaty, czyli dokumenty, które poświadczają deklarowaną na opakowaniu jakość. Owe certyfikaty dotyczyć mogą jakości produktu, oryginalnego pochodzenia surowców, sposobu uprawy, metod handlu, czy wreszcie ochrony środowiska.

Co cechuje wiarygodny certyfikat?

Przede wszystkim powinien się on opierać na jasnych kryteriach oceny oraz podlegać weryfikacji przez niezależne organy kontrolujące.

Niektóre certyfikaty posiadają wspólne kryteria, dlatego często są ze sobą mylone lub błędnie podawane jako zamienniki. A zatem, na przykład, certyfikat dotyczący ochrony środowiska nie musi uwzględniać ochrony praw pracowników, a produkt ze sprawiedliwego handlu nie musi być automatycznie produktem ekologicznym.

Certyfikaty kawy.

Kawa jako drugi pod względem ważności surowiec o znaczeniu globalnym (po ropie naftowej) oraz drugi na świecie najczęściej spożywany napój (po wodzie) stanowi niezwykle ważny obiekt certyfikacji.

Eko-Konsumencie, oto wybór znaczących certyfikatów, uwzględniających standardy ekologiczne, środowiskowe i socjalne, jakich doświadcza kawa na całym świecie:

Bird Friendly („Przyjazny Ptakom”) – certyfikat ten został wykreowany przez ekologów z Smithsonian Migratory Bird Center (Centrum Ptaków Wędrownych Smithsona). Cechują go najbardziej solidne standardy środowiskowe spośród wszystkich certyfikatów dotyczących kawy. Dowiedz się więcej o certyfikacie Bird Friendly.

Rainforest Alliance to organizacja pozarządowa propagująca odpowiedzialne wytwarzanie dóbr i ochronę środowiska naturalnego. W ramach programu zrównoważonego rozwoju rolnictwa certyfikuje wiele zbóż, również kawę, uwzględniając m.in. kwestię zapewnienia godziwych środków utrzymania dla pracowników obszarów uprawnych w krajach Trzeciego Świata poprzez zmianę tamtejszych przyzwyczajeń w zakresie form pracy, wynagrodzenia, handlu i zmianę sposobu myślenia konsumentów. Więcej o certyfikacie Rainforest Aliance

Organic

Produkty pochodzące z upraw ekologicznych czyli organicznych mogą być oznakowane różnymi symbolami w zależności od rejonu świata, w którym są wprowadzane na rynek. W Stanach Zjednoczonych jest to USDA Organic, natomiast w Unii Europejskiej funkcjonuje zielone logo z motywem liścia. W obu przypadkach weryfikacja danego produktu następuje za pośrednictwem akredytowanych agencji certyfikujących.

Certyfikat ekologiczny zabrania stosowania takich substancji jak sztuczne nawozy, herbicydy, pestycydy itp. Również bezpośrednie sąsiedztwo z uprawami nieorganicznymi jest niewskazane, gdyż stosowane tam chemikalia mogą przedostawać się na uprawę certyfikowaną.

Opłaty obciążające producentów i przetwórców ekologicznej kawy sprowadzają się do finansowania corocznych audytów.

Fair Trade to certyfikat służący do oznaczania produktów pochodzących ze Sprawiedliwego Handlu. Patronat nad nim sprawuje stowarzyszenie Fairtrade Labelling Organizations International, które służy przede wszystkim zmniejszaniu ubóstwa na świecie poprzez starania w kierunku zrównywania szans w międzynarodowym handlu pomiędzy krajami rozwiniętymi z Północy oraz ubogimi krajami Południa.

Certyfikat ten uzyskać mogą jedynie spółdzielnie zrzeszające drobnych farmerów, nie natomiast właściciele dużych farm i korzystający z pracy najemnej. Fair Trade nie obejmuje żadnych kryteriów związanych z uprawą ekologiczną ani zacienianiem plantacji; bardzo ogólny wymiar mają również wymogi uwzględniające ochronę przyrody.

Opłaty za certyfikat ponoszą nie tylko farmerzy finansujący coroczne audyty, ale także palarnie kawy w wysokości do 0,10$ za funt.

UTZ CERTIFIED Good Inside (przedtem Utz Kapeh) to certyfikat, który może obejmować różne produkty rolnictwa, w tym kawę. Więcej o certyfikacie UTZ.

Poza wymienionymi powyżej certyfikatami istnieje wiele innych o mniejszym zasięgu. Są to inicjatywy prywatne, niedochodowe oraz pożytku publicznego, kreujące standardy produkcji kawy. Przykładem może być standard stowarzyszenia 4C – Common Code for the Coffee Community. Na pierwszym miejscu stawia polepszenie warunków pracy oraz poziomu ochrony środowiska naturalnego na plantacjach kawy. Co ciekawe, certyfikat dotyczy kaw konwencjonalnych, typowych, nie natomiast kaw organicznych czy fair trade.

Niewątpliwie każdy z certyfikatów generuje koszty, głównie dla producenta. Z jednej strony ponosi opłaty certyfikacyjne oraz audytowe, a z drugiej dokonuje kosztownych zmian na swej plantacji, by sprostać wymogom danego standardu. Z pewnością wiele jest dobrych kaw, uprawianych i przetwarzanych zgodnie z najwyższymi standardami, a brak im formalnego potwierdzenia tego wysiłku w postaci odpowiedniego oznakowania. Nie każdego plantatora stać bowiem na drogie certyfikaty, mimo że ich wprowadzenie byłoby czystą formalnością.

Decydując się na kawy certyfikowane popieramy wprawdzie globalną biurokrację, ale i stoimy po bezpiecznej stronie, gwarantującej jakość, jakiej oczekujemy.

No właśnie... czego oczekujemy? Które z kryteriów są dla nas ważne? Chcemy popierać sadzenie lasów, czy może zależy nam na poprawieniu warunków bytowych w krajach Trzeciego Świata? Kochamy ptaki i zależy nam na ich ochronie, czy bliższe są nam problemy przejrzystości w globalnym handlu surowcami? A może po prostu mamy ochotę na filiżankę kawy organicznej, bo nam bardziej smakuje?

O losach inicjatyw certyfikujących produkty decyduje konsument, mniej lub bardziej świadomy swoich wyborów.

Sara Woźny

Zobacz również: Marzenie o doskonałej kawie